De Tijdelijke Rechtbank Amsterdam is het eerste gebouw in Nederland met een functie van dit gewicht dat volledig demontabel is gebouwd en daadwerkelijk is verplaatst. Van 2016 tot 2021 vormde het gebouw aan de Zuidas de hoofdingang van de Amsterdamse rechtbank, met vijf zittingszalen en een cellencomplex, terwijl daarnaast de nieuwe rechtbank werd gebouwd. Het Rijksvastgoedbedrijf koos voor een DBMR-contract: ontwerpen, bouwen, onderhouden en verwijderen.
Consortium dpcp, van Du Prie bouw & ontwikkeling en cepezedprojects, bleef eigenaar en droeg het risico op de restwaarde. cepezed en cepezedinterieur ontwierpen het samen met constructeur IMd als bouwpakket. Daarna werd het overgenomen door HMO en in Enschede opgebouwd als Techbank. Daarmee werd een idee werkelijkheid: een volwaardig publiek gebouw dat niet wordt gesloopt als zijn eerste functie eindigt, maar op een andere plek een tweede leven krijgt. Het Rijksvastgoedbedrijf noemt het dan ook één van de eerste praktijkvoorbeelden van circulair bouwen.
Ecologische impact
Voor een tijdelijke functie is hier gebouw met permanente kwaliteit ingezet, en na gebruik is het volledig hergebruikt . Dat levert dubbele winst op: in Amsterdam bleef sloop uit, en in Enschede verving het een nieuw gebouw dat Winkels Techniek al op Kennispark had gepland. Van de rechtbank is 95 procent hergebruikt, van funderingsbalken tot glas
Alleen het hergebruik van het casco bespaart ruim 2.000 ton CO2. Dat kon doordat demontage vanaf het eerste ontwerp in de details zat, zelfs in de betonvloer die cepezed en IMd samen losmaakbaar maakten. Ook voor onderdelen zonder vanzelfsprekende nieuwe bestemming werd een oplossing gezocht. Van het voormalige cellencomplex maakten Ecofect en Lagemaat de faunatoren EcoMaat, met verblijfplaatsen voor onder meer huismussen, gierzwaluwen en egels. Circulariteit was hier geen losse ambitie, maar een ontwerpeis die tot het laatste onderdeel is doorgevoerd.
Maatschappelijke impact
Dankzij dit gebouw kon de rechtspraak, een van de pijlers van onze democratische rechtsstaat, vijf jaar ongestoord doorgaan op haar eigen plek in de stad, terwijl ernaast de nieuwe rechtbank verrees. Dat gebeurde zonder in te leveren op beleving of veiligheid. Outillage, akoestiek en comfort hadden het niveau van een permanente rechtbank. cepezed ontwierp bewust een rustige omgeving voor bezoekers, met daglicht via een lichtstraat en open wachtruimtes. Gescheiden routes voor publiek, personeel en gedetineerden bewaakten de veiligheid, publieke tribunes de openbaarheid van de rechtspraak. Ook het vertrek hield rekening met de omgeving: LCP Circulair (een joint venture van Lagemaat en cepezedprojects) en dpcp stemden de demontage af met het Rijksvastgoedbedrijf en de gemeente Amsterdam, met minder overlast dan bij sloop. Op de vrijgekomen kavel in de Parnasbuurt zijn woningen en kantoren gepland. En in Enschede verbindt het gebouw Amsterdam met Twente: op Kennispark wordt het een werkplek en kennisinstellingen.
Zichtbaarheid
Wie nu aan de Parnassusweg gaat kijken, ziet van dit project niets meer. Dat was precies de bedoeling: de kavel is teruggegeven zoals hij werd aangetroffen zonder een voetafdruk achter te laten. Vijf jaar lang was het gebouw daar een open, publieke plek met een groen voorplein. In 2017 won het de vakjuryprijs van de Gouden AAP, en Arcam nam het op in de Amsterdamse architectuurgids. Ook won het gebouw in 2018 de Nationale Duurzaamheidsprijs Staal. Het vakblad DETAIL publiceerde in 2022 de detaillering, met de montagestappen van de demontabele vloer, en cepezed deelde daarin ook de lessen uit de demontage. Amsterdam Zuidas berichtte zelf over het vertrek naar Kennispark Twente. Daar kwamen tijdens de open dagen in september 2025 ruim honderd bouwprofessionals uit het hele land naar kennissessies in de Techbank, en op de publieksdag waren er rondleidingen en activiteiten voor kinderen. Het project inspireert vooral opdrachtgevers met een tijdelijke huisvestingsvraag en ontwikkelaars die verder kijken dan de eerste functie.
Schaalbaarheid
Wie nu aan de Parnassusweg gaat kijken, ziet van dit project niets meer. Dat was precies de bedoeling: de kavel is teruggegeven zoals hij werd aangetroffen. Vijf jaar lang was het gebouw daar een open, publieke plek met een groen voorplein. In 2017 won het de vakjuryprijs van de Gouden AAP, en Arcam nam het op in de Amsterdamse architectuurgids. Ook won het gebouw in 2018 de Nationale Duurzaamheidsprijs Staal. Het vakblad DETAIL publiceerde in 2022 de detaillering, met de montagestappen van de demontabele vloer, en cepezed deelde daarin de lessen uit de demontage. Amsterdam Zuidas berichtte zelf over het vertrek naar Kennispark Twente. Daar kwamen tijdens de open dagen in september 2025 ruim honderd bouwprofessionals naar kennissessies in de Techbank, en op de publieksdag waren er rondleidingen en activiteiten voor kinderen. Het project inspireert vooral opdrachtgevers met een tijdelijke huisvestingsvraag en ontwikkelaars die verder kijken dan de eerste functie.
